It's All about .. Art

based on the book "..Mental Masturbation..: An Intellectual Activity that Serves No Particular Purpose"

Ας μιλήσουμε λίγο για .. Χορό

Ο Χορός ως Λέξη


Χορός.. Χορός.. Μου αρέσει η λέξη «χορός».. Μου αρέσει ο τρόπος που προφέρεται.. Και μου αρέσει και η ακουστική της.. Καθαρή λέξη.. Καθαρή και εύηχη..


Μικρή λέξη. Μικρή ως προς την έκτασή της. Ισορροπημένη ως προς τη μορφή της. Αποτελείται από πέντε γράμματα, τρία σύμφωνα και δύο φωνήεντα, που εναλλάσσονται μεταξύ τους και βρίσκονται, με αυτόν τον τρόπο, σε μία απόλυτη αρμονία. Πάντα πίστευα ότι τα σύμφωνα, στη γλώσσα, αντιπροσωπεύουν το αρσενικό στοιχείο της φύσης, την σταθερότητα και κατά κάποιον τρόπο την αυστηρότητα. Τα φωνήεντα, από την άλλη, αντιπροσωπεύουν το θηλυκό στοιχείο, είναι περισσότερο ανάλαφρα, περισσότερο αέρινα.


Εάν μπορούσα να διαιρέσω τη λέξη «χορός» με κάποιον, ίσως παράδοξο, τρόπο, θα την έγραφα ως εξής: ΧΟ-Ρ-ΟΣ. Δύο σύμφωνα στην αρχή και στο τέλος και δύο φωνήεντα εσωτερικά. Και στη μέση να δεσπόζει το ρ.. Εάν ανατρέξουμε σε βιβλία γραμματικής θα διαπιστώσουμε ότι το ρ είναι ένα πολύ ιδιαίτερο γράμμα.. Σύμφωνο μεν, με ιδιότητες φωνηέντου δε.. Ένα γράμμα που συνδυάζει και τα δύο στοιχεία, το αρσενικό και το θηλυκό. Με βάση αυτό το σκεπτικό, η λέξη «χορός», αυτή καθ’ αυτή, μόνο ισορροπημένη θα μπορούσε να θεωρηθεί. Οι δύο βασικές κατηγορίες γραμμάτων, τα σύμφωνα και τα φωνήεντα, το αρσενικό και το θηλυκό, βρίσκονται και συνυπάρχουν σε μία απόλυτη αρμονία, ισορροπία.


Ο Χορός ως Έννοια


Εάν θελήσουμε να οριοθετήσουμε τη λέξη «χορός» μέσα σε κάποιο πλαίσιο, να δώσουμε έναν ορισμό, έτσι ώστε να κατανοήσουμε το νόημά της, δεν έχουμε παρά να ανοίξουμε ένα Λεξικό. Εκεί, λοιπόν, βρίσκουμε την εξής ενδιαφέρουσα πληροφορία:


Χορός (ο) ουσ. [<αρχ. χορός] σύνολο ρυθμικών κινήσεων των ποδιών και του σώματος που εκτελούνται για ψυχαγωγία ή ως τελετουργική εκδήλωση ⁄⁄ συγκέντρωση ανθρώπων για να χορέψουν ⁄⁄ ομάδα χορευτών ή τραγουδιστών ⁄⁄ (γεν.) όμιλος ⁄⁄ φρ. εν χορώ, όλοι μαζί, με μία φωνή.


Διαβάζοντας τον παραπάνω αυτόν ορισμό, νομίζω ότι δεν συμφωνώ και πολύ. Και είναι περίεργο γιατί η αλήθεια είναι ότι δεν είναι λάθος. Κι όμως δεν συμφωνώ. Για την ακρίβεια διαφωνώ. Αρκετά άψυχος, σχεδόν νεκρός ορισμός, ίσως και λίγο αστείος - «σύνολο ρυθμικών κινήσεων των ποδιών και του σώματος», «συγκέντρωση ανθρώπων για να χορέψουν». Λες και το σώμα μας αποτελείται μόνο από πόδια.. Ή λες και τα πόδια με το σώμα είναι εντελώς ξεχωριστά μεταξύ τους, ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, δεν συνδέονται.. Ούτε θυμάμαι ποτέ να άκουσα «πάμε να συγκεντρωθούμε κάπου για να χορέψουμε».. Και ενώ μου αρέσει αυτό το «τελετουργική εκδήλωση», έτσι όπως έχει το «ή» πριν, είναι σαν να εξισώνει την τελετουργία με την ψυχαγωγία.. Δέχομαι, κάπως, το «ομάδα χορευτών ή τραγουδιστών», αλλά είναι τρίτη επιλογή.. Μου αρέσει πάντως αυτή η τελευταία φράση, «εν χορώ», αλλά δεν νομίζω ότι χρησιμοποιείται ευρέως στις μέρες μας.. Για παράδειγμα, δεν λέμε ποτέ «πάμε εν χορώ να διαμαρτυρηθούμε».. [Κακώς, βέβαια.. Τώρα που το ξανασκέφτομαι.. Αν το λέγαμε, ίσως και να καταλαβαίναμε περισσότερο τί είναι ο «χορός» και τί είναι η «διαμαρτυρία»..] Για να είμαι ειλικρινής, δεν θυμόμουν καν την ύπαρξη της έκφρασης «εν χορώ» μέχρι που ανέτρεξα στο Λεξικό.


Συνειδητοποιώ, μάλλον, ότι τη λέξη «χορός», στην προσπάθειά μας να την ερμηνεύσουμε, το μόνο που καταφέρνουμε τελικά, είναι να την ορίσουμε - περιορίσουμε. Και ο Χορός, όπως και πολλές άλλες Έννοιες, δεν έχει όρια, δεν έχει πλαίσια. Δεν γίνεται να την εντάξουμε σε ένα τέτοιο, γιατί με αυτόν τον τρόπο, χάνει τη σημασία και την αξία της, χάνει τα ίδια τα στοιχεία που πρεσβεύει. Και αυτό γιατί ο χορός, ως ενέργεια, προϋπήρχε της ίδιας της γλώσσας. Η ιστορία του χάνεται μέσα στο βάθος του χρόνου, δεν γνωρίζει προέλευση, δεν γνωρίζει λαούς, δεν γνωρίζει σύνορα, δεν γνωρίζει αρχή και δεν γνωρίζει και τέλος.


Ίσως τελικά να μπορούσαμε να πούμε, ότι ο χορός είναι πανανθρώπινος και να του προσδίδαμε έτσι μία πιο καθολική χροιά. Αλλά και με αυτόν τον τρόπο, πάλι τον περιορίζουμε. Και αυτό γιατί ο χορός δεν είναι δικαίωμα ή χαρακτηριστικό μόνο των ανθρώπων. Το μοιραζόμαστε και με άλλα όντα, είναι χαρακτηριστικό όλων των ζωντανών οργανισμών. Διοχετεύεται σε όλες τις εκφάνσεις της ύπαρξης. Είναι από μόνος του ένας ζωντανός οργανισμός που δέχεται επιρροές και ερεθίσματα, προσαρμόζεται, μεταλλάσσεται, εξελίσσεται, διαφοροποιείται μέσα στο χρόνο. Είναι στοιχείο της φύσης. Ενυπάρχει στη φύση. Είναι ενέργεια. Είναι κίνηση. Είναι παλμός. Είναι η ίδια η ζωή.


Τελικά, τί είναι ο χορός; Γράφω, και στην προσπάθειά μου να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα, όσο προχωράω πιο βαθειά στις σκέψεις, καταλήγω συνεχώς στο ίδιο συμπέρασμα. Κάποια πράγματα δεν είναι εύκολο να τα ορίσουμε - περιορίσουμε. Απλά δεν γίνεται. Τα όρια είναι ρευστά, υποκειμενικά και αντικειμενικά ταυτόχρονα, χωρίς να αναιρεί το ένα το άλλο. Ένα παιχνίδι λέξεων, χωρίς κανόνες, που εάν ξεκινήσει, δεν τελειώνει ποτέ.


Και αυτό γιατί τον χορό, όλοι τον έχουμε βιώσει σε κάποια στιγμή της ζωής μας, ως εμπειρία - ο καθένας με το δικό του προσωπικό τρόπο και για τους δικούς του λόγους - είτε ως συμμετέχοντες σε κάποιο χορευτικό δρώμενο, είτε ως απλοί θεατές. Υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει στη ζωή μας. Ίσως θα ήταν καλύτερα, τελικά, να ανατρέξουμε, ο καθένας, στο δικό του «προσωπικό» Λεξικό, και να το πάμε εις άτοπον, να αποκλείσουμε δηλαδή τί δεν είναι ο χορός. Και ίσως τότε ο Χορός, ως έννοια, αρχίσει να παίρνει μορφή και σχήμα.


..Εις Άτοπον ή με κάποιους Προσωπικούς Συνειρμούς..:

Χορός - Ελευθερία, Χορός - Έκφραση, Χορός - Δημιουργία, Χορός - Συναίσθημα, Χορός - Αισθήσεις, Χορός - Μουσική, Χορός - Ποίηση, Χορός - Ατμόσφαιρα, Χορός - Μυσταγωγία, Χορός - Έρωτας, Χορός - Ζωή

Χριστοπούλου Σταυρούλα [Βούλη]


Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Dane Life Magazine